การพัฒนาต่อยอดแบบตัวพิมพ์ (Font) ตระกูล JS
    แบบตัวพิมพ์ไทยตระกูล JS เป็นอีกหนึ่งชุดตัวพิมพ์ที่มีการพัฒนา และใช้งานกันอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะบนคอมพิวเตอร์ที่ใช้ระบบปฎิบัติการ Windows  แบบตัวพิมพ์ JS มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถใช้ร่วมกับซอฟต์แวร์ และระบบปฎิบัติการรุ่นใหม่ๆ ได้ ดังนั้น เราจึงได้เห็น และได้ใช้งานแบบตัวพิมพ์ JS ทั้งชนิดที่เป็น  Postscript Type 1 และ TrueType
 แบบตัวพิมพ์ไทยตระกูล JS มีลักษณะโครงสร้างของตัวอักษรไทยหลากหลายรูปแบบ เหมาะสำ.หรับนำ.มาเป็นแบบตัวพิมพ์ที่ใช้สำาหรับออกแบบงานสิ่งพิมพ์ต่างๆ รวมถึงสื่อสิ่งพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ แต่แบบตัวพิมพ์ JS เดิมที่มีอยู่ ไม่สามารถใช้ร่วมงานกับซอฟต์แวร์ และระบบปฎิบัติการที่เกิดขึ้นใหม่ๆ ได้ หากไม่มีการพัฒนาแบบตัวพิมพ์เหล่านี้ให้สามารถใช้งานร่วมกับเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นใหม่ ก็เป็นสิ่งที่น่าเสียดายอย่างยิ่ง
 ในที่สุดก็ได้รับข่าวดี เกี่ยวกับการพัฒนาแบบตัวพิมพ์ JS เมื่อเจ้าของสิทธิ์ ได้อนุญาติให้ชมรมธุรกิจสิ่งพิมพ์ภาคเหนือ สามารถนำ.แบบตัวพิมพ์ตระกูล JS ไปพัฒนาเป็นแบบตัวพิมพ์รุ่นใหม่ เพื่อให้สามารถใช้งานร่วมกับเทคโนโลยีของซอฟต์แวร์ และระบบปฎิบัติการรุ่นใหม่ได้ จึงทำาให้เกิดตัวพิมพ์รุ่นใหม่ของ JS ซึ่งเป็นแบบตัวพิมพ์ชนิด OpenType ที่มีการเข้ารหัสแบบ Unicode ทำ.ให้สามารถใช้งานแบบตัวพิมพ์ข้ามระบบ

ปฎิบัติการทั้ง Windows และ Mac OS X บนโปรแกรมออกแบบสิ่งพิมพ์รุ่นใหม่ๆ อาทิเช่น Adobe CS 2
 ทางชมรมธุรกิจสิ่งพิมพ์ภาคเหนือ ได้ดำาเนินการแปลงแบบตัวพิมพ์ตระกูล JS รวมถึงแบบตัวพิมพ์อื่นๆ  เพื่อให้เป็นแบบตัวพิมพ์ที่มีการเข้ารหัส Unicode และได้ดำาเนินการแจกจ่ายให้ใช้ฟรี ส่วนหนึ่งเพื่อบรรเทาปัญหาเกี่ยวกับลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ฟ้อนต์ แต่จากการทดลองใช้งาน และทดสอบในรายละเอียดของแบบตัวพิมพ์ตระกูล JS  โดยคณะอนุกรรมการฟ้อนต์ ของชมรมการจัดพิมพ์อิเล็กทรอนิกไทย  พบว่า หากได้นำ.แบบตัวพิมพ์ JS นี้ มาพัฒนาต่อยอด จะช่วยให้แบบตัวพิมพ์ JS มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น เหมาะสำาหรับการเรียงพิมพ์ และการออกแบบสิ่งพิมพ์ โดยการพัฒนาต่อยอด ทางด้านการจัดเรียงของตัวอักษร, ระยะห่าง, น้ำาหนักให้เหมาะสมในแต่ละฟ้อนต์ รวมถึงการใส่คุณสมบัติของ OpenType เพิ่มเข้าไปเพื่อให้เป็นแบบตัวพิมพ์ไทยระดับมืออาชีพ
 ชมรมการจัดพิมพ์อิเล็กทรอนิกไทย โดยอนุกรรมการฟ้อนต์ มีนักวิชาการ และนักพัฒนาฟ้อนต์เข้าร่วมเป็นอนุกรรมการ  วัตถุประสงค์หลักก็เพื่อเป็นศึกษา และค้นคว้าเทคโนโลยีเกี่ยวกับฟ้อนต์ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการให้ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาฟ้อนต์ในวงกว้าง การพัฒนาฟ้อนต์จะต้องสอดรับ และสามารถใช้งานได้กับเทคโนโลยีรุ่นใหม่ๆ แต่ยังคงความเป็นแบบตัวพิมพ์ไทย ไว้ให้มากที่สุด ชมรมฯ มีประสบการณ์ในการจัดการแข่งขันออกแบบฟ้อนต์ชุด TEPC, ร่วมเป็นคณะทำางาน และให้คำาแนะนำาในการจัดการแข่งขันออกแบบซอฟต์แวร์ฟ้อนต์ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ร่วมกับ ZIPA ในชุดฟ้อนต์ TH และล่าสุดได้เป็นผู้เขียนโครงการเพื่อนำ.เสนอโครงการพัฒนาแบบตัวพิมพ์ไทย ของสหพันธ์อุตสาหกรรมการพิมพ์ และยังร่วมเป็นคณะทำ.งาน ทำ.ให้ได้เกิดโครงการพัฒนาแบบตัวพิมพ์ไทยขึ้นมา มีการนำ.เอาแบบตัวพิมพ์รุ่นเก่า มาพัฒนาใหม่ ภายใต้ชื่อชุด TF โดยทั้ง 3 ชุดนี้ ก็มีการแจกจ่ายให้ใช้ฟรีด้วย
 ชมรมการจัดพิมพ์อิเล็กทรอนิกไทย จึงได้นำ.เสนอโครงการพัฒนาต่อยอดแบบตัวพิมพ์ ตระกูล JS มายังชมรมธุรกิจสิ่งพิมพ์ภาคเหนือ เพื่อนำ.เสนอให้กับสมาชิกทางภาคเหนือ ได้นำ.ไปพิจารณาต่อไป พร้อมทั้งได้นำ.เสนอข้อมูลการพัฒนา เพื่อเป็นข้อมูลในการศึกษาถึงคุณสมบัติของฟ้อนต์รุ่นใหม่ที่มีการเข้ารหัสแบบ Unicode ว่าน่าสนใจมากน้อยเพียงใด
 รายละเอียดการพัฒนาต่อยอดแบบตัวพิมพ์ JS ในด้านต่างๆ

โครงการพัฒนาฟอนต์ JS เพื่อชมรมจัดพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ไทย

ฟอนต์ที่จัดทำโดยดับเบิ้ลไอ สตูดิโอจำกัด สำหรับโครงการนี้มีขอบเขตดังนี้
1.ด้านความเข้ากันได้กับมาตรฐาน

   1.เข้ากับมาตรฐานที่ Unicode Organization ที่กำหนดให้กับประเทศไทย

   2.เข้ากับโปรแกรมออกแบบสิ่งพิมพ์ เน้นที่ Quark Express v7.5 ขึ้นไป

   3.เข้ากับโปรแกรมกราฟิกมาตรฐานตลาด ได้แก่ Adobe Illustrator, InDesign, Photoshop รุ่น CS1 ขึ้นไป+

   4.เข้ากับโปรแกรมชุด Office ทั่วไป เช่น Microsoft Office, NeoOffice

2.ด้านการออกแบบ

   1.ตัวอักษรมาตรฐานในตารางการเข้ารหัสดังปรากฏในตารางต่อไปนี้

กลุ่มที่ทำครบทุกตัวตามมาตรฐาน
1.BASIC LATIN

2.LATIN SUPPLEMENT

3.THAI

4.NUMBER FORMS

5.สัญลักษณ์สกุลเงินที่สำคัญ เช่น บาท ดอลล่าร์ ยูโร ปอนสเตอร์ลิง เซนต์ เยน

กลุ่มที่ทำโดยดัดแปลงจากฟอนต์ขนาดมาตาฐาน
6.SUPERSCRIPT SUBSCRIPT

กลุ่มที่ทำโดยคัดเลือกจากสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ที่ใช้บ่อยๆ ดังที่ได้เลือกไว้ในภาพประกอบ
7.COMMON MATHEMATICAL OPERATOR

กลุ่มที่ทำขึ้นและใส่ลงไปทุกๆ ฟอนต์โดยอาจจะดัดแปลงขนาดให้เหมาะสมกับฟอนต์นั้นๆ เล็กน้อย และกลุ่มนี้ทำครบทุกตัว
3.ด้านคำสั่งพิเศษของฟอนต์แต่ละชนิดที่ทำได้มากกว่าฟอนต์ในท้องตลาด

1.ปรับระดับ ตำแหน่ง ของสระและวรรณยุกต์ให้ถูกต้องตามหลักการเขียนภาษาไทยปัจจุบัน

2.ปรับระดับ ตำแหน่ง ของสัญลักษณ์ที่เฉพาะเจาะจงกับภาษาบาลี สัณษกฤต

3.มีความสามารถเรื่องตัวเลขและสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ เช่น

     3.1พิมพ์ 1/2   จะได้สัญลักษณ์ของ เศษหนึ่งส่วนสอง ที่ได้ออกแบบไว้แทนที่

     3.2.พิมพ์ +- , >=  จะได้สัญลักษณ์ เครื่องหมายบวกลบ และ เครื่องหมายมากกว่าหรือเท่ากับ

      3.3.พิมพ์ :ตราครุฑ:  จะได้ สัญรูป (icon) เครื่องหมายครุฑทางราชการ

       3.4สามารถสร้างเลขหน้าเป็นเลขไทยได้ถูกต้อง

4.ด้านการแสดงผล

1.ฟอนต์ทุกตัวจะได้รับการ Hint ฟอนต์ ในระดับมาตรฐาน เพื่อปรับความสวยงามของการแสดงผลบนหน้าจอให้เหมาะสม เพื่อความง่ายของผู้ออกแบบที่จะได้เห็นตัวอักษรแสดงผลบนหน้าจอใกล้เคียงกับผลลัพธ์ที่จะพิมพ์มากที่สุด

5.คู่มือการใช้งานฟอนต์

  5.1.ทางผู้จัดทำจะจัดทำคู่มือผู้ใช้งาน เพื่อให้สามารถใช้งานฟอนต์กับ Adobe CS1+, Quark 7.5+ และโปรแกรมอื่นๆ ได้เต็มประสิทธิภาพที่สุด

6.การรับประกันการใช้งานฟอนต์ไฟล์

    6.1สามารถใช้ได้ช้ามระบบระหว่าง Mac OS X 10.4 ขึ้นไป และ MS Windows XP, Vista

    6.2สามารถใช้งานกับโปรแกรม Quark 7 และ Adobe Indesign CS3, Illustrator CS3, Photoshop CS3 ได้เต็มประสิทธิภาพข้างต้น

    6.3สามารถใช้งานกับโปรแกรม MS Office 2003, 2007 บนวินโดวส์, 2008 บนแมค, NeoOffice บนแมค, Pages, Numbers, Keynote บนแมค++

     6.4หากมีปัญหาเรื่องความเข้ากันได้กับซอฟต์แวร์เกิดขึ้นในอนาคต ทางบริษัทดับเบิ้ลไอ สตูดิโอ จะปรับฟอนต์ให้เข้ากันโดยไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น เป็นเวลา 1 รุ่นซอฟต์แวร์ เช่น ปัจจุบันใช้กับ Quark 7 + Adobe CS3 ก็จะปรับให้เข้ากันกับ Quark 8 และ Adobe CS4 ในอนาคต

++ ความสามารถอาจจะขึ้นกับตัวโปรแกรมที่ใช้งาน ซึ่งอาจจะไม่สนับสนุนทุกความสามารถด้าน OpenType ที่ฟอนต์ทำได้